:: Ontslagvergoeding en Kantonrechtersformule

Onze koepelorganisatie CMHF is de link naar de MHP die voor ons in SER zit. Uit de eerste hand vind je op deze pagina de MHP mening samengevat. 

:: Ontslagbescherming hoger opgeleiden bedreigd!

We hebben je op de hoogte gehouden over het verzet van de MHP tegen het Wetsontwerp Limitering ontslagvergoeding. Dat wetsontwerp is tot de verkiezingen van 9 juni 2010 controversieel verklaard. Doel van het wetsontwerp was om de ontslagvergoeding die de kantonrechter bij ontbinding van de arbeidsovereenkomst toekent, te limiteren tot één jaarsalaris bij werknemers die € 75.000,- of meer per jaar verdienen. De zeer aanvechtbare onderbouwing van minister Donner voor de keuze van de inkomensgrens was dat werknemers die € 75.000,- of meer per jaar verdienen, per definitie over een goede arbeidsmarktpositie zouden beschikken. O.a. de Raad van State maakte gehakt van dat argument.

Vorige week vond er een Algemeen Overleg in de Tweede Kamer plaats over arbeidsmarktbeleid. Onderdeel daarvan was de vraag hoe moet worden omgegaan met de ontslagbescherming voor werknemers. Zoals in ons land gebruikelijk, wordt daarbij iedere werknemer gelijk behandeld door UWV-werkbedrijf en kantonrechter. Er vindt een individuele ontslagtoets plaats, mede aan de hand van de individuele positie van de betreffende werknemer op de arbeidsmarkt.

Tweede Kamerlid Roos Vermeij van de PvdA bepleitte nu een differentiatie in de ontslag-bescherming tussen verschillende groepen op de arbeidsmarkt. Zij stelde bereid te zijn te praten over het maken van onderscheid tussen de onderkant en bovenkant van de arbeidsmarkt waar het gaat om de ontslagbescherming (lees: het gemak waarmee de werkgever de werknemer kan ontslaan). Volgens Vermeij hebben laaggeschoolden veelal de slechter betaalde en meest onzekere banen, komt deze groep na ontslag vaak ook moeilijker weer aan het werk en zou daarom juist meer bescherming moeten krijgen. Dit terwijl zij ook van mening is dat van beter opgeleiden met een sterke positie op de arbeidsmarkt meer flexibiliteit gevraagd kan worden.

Gevraagd naar de onderbouwing van de te kiezen scheidslijn, moest Vermeij het antwoord schuldig blijven. En daar ligt nu juist het probleem! Bij de limitering van de ontslagvergoeding werd aan Donner ook steeds de vraag gesteld waarom werknemers met een jaarinkomen van € 75.000,- gekort moesten worden. Anderhalf jaar lang kon hij geen gedegen onderbouwing geven voor zijn stelling dat werknemers uit die inkomensgroep per definitie over een goede arbeidsmarktpositie beschikten en dus met minder genoegen moesten nemen. Het is wel erg simpel om te zeggen dat hoger opgeleiden over een goede arbeidsmarktpositie beschikken en lager opgeleiden over een slechte arbeidsmarktpositie en dat daarom hoger opgeleiden minder ontslagbescherming nodig hebben dan lager opgeleiden. Elk voorgenomen ontslag dient individueel bezien te worden en een categorale benadering is strijdig met een correcte toepassing van een wezenlijk onderdeel van ons arbeidsrecht: de ontslagbescherming. Daarnaast moet niemand de ogen sluiten voor het grote risico van differentiatie in ontslagbescherming. Er zal verdringing plaatsvinden op de arbeidsmarkt en lager opgeleiden komen daardoor buitenspel te staan.

De MHP wijst er ook op dat het CPB al in 2007 onderzoek heeft verricht naar versoepeling van ontslagbescherming. Dat levert geen extra werkgelegenheid op maar slechts een verschuiving ervan. Andere onderzoekers wijzen op een ander effect. Door versoepeling van ontslagbescherming komt de productiviteit in gedrang. Werknemers die sneller ontslagen kunnen worden, zullen minder geneigd zijn innoverend te zijn en bij dat negatieve effect op de productiviteit is niemand op de arbeidsmarkt gebaat.

:: Wetsvoorstel 

Het kabinet heeft de Tweede Kamer verzocht het wetsvoorstel limitering ontslagvergoeding in behandeling te nemen. Voor de MHP is het onbegrijpelijk dat het kabinet de in september 2008 gesloten deal tussen VNO-NCW en FNV omarmt en in een wetsvoorstel heeft omgezet. Nadat de MHP zijn bezwaren kenbaar had gemaakt, hebben de Raad voor de rechtspraak en de Raad van State dit nog eens dunnetjes over gedaan in hun adviezen over het wetsontwerp om de ontslagvergoeding in een ontbindingsprocedure bij de kantonrechter af te toppen op een jaarsalaris vanaf een inkomen van € 75.000. De bezwaren komen in het kort op het volgende neer:

•  de onderbouwing is ongefundeerd en dit geldt specifiek voor de arbitrair gekozen grens van € 75.000;
   er wordt aan voorbij gegaan dat juist voor werknemers met een inkomen boven het zogenaamde maximumdagloon, de ontslagvergoeding hard nodig is om 70% van het laatst genoten salaris te kunnen bereiken;

• het voorstel pakt onredelijk uit: werknemers die minder dan € 75.000 op jaarbasis verdienen, kunnen met een hogere ontslagvergoeding wegkomen dan werknemers die meer dan € 75.000 verdienen;

• het wetsvoorstel draagt op geen enkele wijze bij aan de arbeidsparticipatie en de flexibiliteit op de arbeidsmarkt.

De Kring van Kantonrechters heeft per 1 januari 2009 de formule voor ontslagvergoedingen aangepast, waardoor vrijwel over de hele linie de ontslagvergoeding naar beneden is bijgesteld. Deze wijziging, gecombineerd met het voorliggende wetsontwerp, pakt voor werknemers met een inkomen van meer dan € 75.000 buitengewoon onredelijk uit.

Als gevolg van de huidige economische crisis zullen banen van veel werknemers, met een hogere opleiding en veel ervaring, met de dag meer onder druk komen te staan, zonder dat er snel uitzicht op een andere baan voor hen is. Het wetsvoorstel heeft daarmee het karakter van ‘de spelregels veranderen tijdens de wedstrijd’.

De MHP roept de Tweede en Eerste Kamer op de forse kritiek van de Raad van State en de Raad voor de rechtspraak over het wetsvoorstel limitering ontslagvergoeding in zijn besluitvorming ter harte te nemen.

:: Ook Advocaat Generaal kritisch

Onlangs heeft Advocaat Generaal (AG) Spier een advies voor de Hoge Raad opgesteld naar aanleiding van een ingesteld cassatieberoep tegen een arrest van het Hof Den Haag. Deze AG is echter niet alleen ingegaan op de casus zelf, maar heeft zich ook zeer kritisch uitgelaten over het Wetsontwerp limitering ontslagvergoeding. Na de Raad van State steunt ook deze AG de MHP in zijn afwijzing van dit wetsvoorstel. Van de centrale werkgevers- en werknemersorganisaties is de MHP de enige partij, die niets ziet in de aftopping van de ontslagvergoeding.

Een werknemer, die meent dat het door de werkgever gegeven ontslag (waarvoor een vergunning is afgegeven door het UWV) kennelijk onredelijk is, kan naar de rechter stappen. Krijgt hij gelijk van de rechter, dan kan de rechter de werkgever veroordelen tot het betalen van een schadevergoeding. In de rechtspraak bestaat al lange tijd onduidelijkheid over de hoogte van de schadevergoeding bij kennelijk onredelijk ontslag. Sommige kantonrechters nemen bij het vaststellen van de hoogte van de vergoeding de kantonrechtersformule als uitgangspunt terwijl andere kantonrechter geheel andere berekeningen hanteren. De Hoge Raad zal mogelijk op
13 november 2009 een einde maken aan de discussie of de kantonrechtersformule geschikt is om de schadevergoeding te bepalen in kennelijk onredelijk ontslagzaken.

Volgens de AG is het niet juist om de kantonrechtersformule te gebruiken ter beantwoording van de vraag of een ontslag kennelijk onredelijk is. Wel sluit het Hof Den Haag zich terecht aan bij de kantonrechtersformule, waar het gaat om het bepalen van de schadevergoeding als eenmaal is vastgesteld dat er sprake is van een kennelijk onredelijk ontslag. Voor een standaardaftrek van 30% die het Hof Den Haag toepast, is echter geen reden, aldus de AG.

De andere Hoven, te weten Amsterdam, Arnhem, Leeuwarden en Den Bosch, beantwoorden eerst de vraag of het ontslag kennelijk onredelijk is gegeven. Pas als die vraag bevestigend beantwoord is, hanteren ze de door hen ontwikkelde XYZ-formule, die lijkt op de (oude) kantonrechtersformule. De korting van 50% die zij op die formule toepassen, acht de AG te algemeen.

Wat de MHP daarnaast vooral verheugt en in hoge mate is opgevallen, is dat de AG ook zeer kritische opmerkingen heeft gemaakt over het wetsvoorstel limitering ontslagvergoeding. Dat is verre van gebruikelijk nu het onderwerp van het geschil gaat over de beoordeling van de gevolgen van een gegeven ontslag. Al eerder had de Raad van State zich zeer kritisch uitgelaten over het wetsvoorstel.

De AG juicht het toe om soms exorbitant hoge vergoedingen van bestuurders of andere leidende figuren in grote ondernemingen, die na of wegens mismanagement aan de kant worden geschoven, te beteugelen. Daarbij is de in het wetsontwerp gekozen grens van € 75.000 voor de AG niet vanzelfsprekend. De AG stelt dat een jaarinkomen van € 75.000 naar huidige inzichten toch bezwaarlijk kan gelden als een exorbitant (laat staan stuitend hoog) inkomen. Nog minder evident is, zo gaat de AG nog even door, waarom een voorbeeldig functionerende, oudere werknemer met een inkomen van € 75.000 na een langdurig dienstverband met € 75.000 naar huis kan worden gestuurd.

De AG vreest dat het wetsontwerp geen enkele bijdrage zal leveren aan het tegengaan van buitensporige vergoedingen en dito afvloeiingsuitkeringen aan topfiguren in een aantal grote(re) ondernemingen. De AG spreekt van een - in zijn ogen - volstrekte onbalans waaraan ook het ontslagrecht meewerkt, als de top niet wordt aangepakt en het lager betaalde kader (van € 75.000 en hoger) wel. De AG ziet ook als bezwaar dat de werkgever zal kiezen voor een ontbindingsprocedure omdat hij dan maar één jaarsalaris hoeft te betalen, waar dat bij een kennelijk onredelijk ontslag na de ontslagvergunningsprocedure duurder zal kunnen uitvallen, vooral bij lange en trouwe dienstverbanden.

De AG is ook niet gelukkig met de nieuwe kantonrechtersformule alsmede met de timing ervan. De formule is versoberd en dat wordt door de kantonrechters beargumenteerd met de gestelde sterk verbeterde arbeidsmarktpositie van jongeren gedurende een aantal jaren. Echter, zegt de AG, de gedachte dat (voor jongeren) de kansen op de arbeidsmarkt gunstiger zijn dan in het recente verleden, is helaas in de huidige crisis weinig realistisch.

Na de Raad van State, ondersteunt nu ook deze AG de MHP in zijn afwijzing van het wetsvoorstel om de ontslagvergoedingen af te toppen. Binnenkort zal dit wetsvoorstel van de ministers Donner en Hirsch Ballin worden behandeld in de Tweede Kamer. De MHP vindt dat de Tweede en Eerste Kamer de gefundeerde kritiek van deze vooraanstaande juristen niet naast zich neer mogen leggen.

:: Limitering ontslagvergoeding (ink. € 75.000) en de Kantonrechtersformule

Op 28 april j.l. is door Ewald Sark, beleidsadviseur bij MHP, de koepel van Middelbaar en Hoger Personeel e.e.a. aan de leden toegelicht.

Al zo’n anderhalf jaar geleden kwam minister Donner met plannen voor versoepeling van het ontslagrecht. Hij kreeg hiervoor weinig politieke steun. De commissie Bakker werd erop gezet en kwam  met een advies. Daarover pratende bedachten de VNO en FNV zomer 2008 het idee om de ontslagvergoeding voor mensen met een inkomen boven € 75.000 te begrenzen. De CNV ging na enige aarzeling mee, het MHP niet. Minister Donner nam het idee over, omdat dit voor hem een kans is om voor de (weinige) resultaten in de versoepeling van het ontslagrecht politieke steun te krijgen.  

De presentatie van dhr Sark bevat uitgebreide informatie en voorbeelden.

Dhr Sark gaf aan dat werkgevers en vakbonden in de CAO een eigen regeling van de  ontslagvergoeding kunnen opnemen. Echter, bij een ontbindingsprocedure via de kantonrechter zal wellicht de wet bepalend zijn en niet de CAO. 

De VHS is tegen de wijziging van het ontslagrecht

:: Waarom?  

Na bestudering van de voorstellen komt de VHS tot de conclusie, dat ze het theoretisch beargumenteerde doel niet zullen halen. Het blijkt een eenzijdige verslechtering van de rechtspositie van onze leden, per punt kunnen we dat toelichten.

• de legitimiteit van het ontslag moet vooraf getoetst blijven worden

• de proces-last mag niet als eerste bij de medewerker liggen

• de maximale vergoeding is voor midden en hogere inkomens te laag

• scholing is geen oplossing

• de grondslag van het arbeidsrecht wordt geweld aangedaan.

In de praktijk zullen de voorstellen willekeur bij werkgevers in de hand werken. Met name de minder goede werkgevers zullen de mogelijkheid krijgen hun eigen falen af te wentelen op werknemers. Dat is niet alleen slecht voor de betreffende medewerkers, maar ook niet goed voor de Nederlandse economie.  

:: De VHS wil niet alleen tegen zijn

We zijn bereid om mee te denken over het oplossen van problemen. De VHS wil dan ook met de spoorbedrijven in gesprek over de specifieke moeilijkheden die ze met het huidige ontslagrecht ervaren.

Het belangrijkste aangrijpingspunt ziet de VHS in het voorkomen van ontslagproblematiek. Het is de VHS duidelijk dat er nog veel te winnen valt op het gebied van employability. Gezonde bedrijven leunen op goede medewerkers en goed management. Het ontwikkelen van persoonlijk talent is voorwaarde, om te kunnen komen tot een goede personele bezetting, zowel in de basis als in het middenkader en hoger personeel. De VHS ziet uitdagende loopbaan mogelijkheden daarom al langere tijd als speerpunt.

:: Pikant detail aan het wetsvoorstel

Vanuit zijn banden met de MHP, ziet de VHS de kloof tussen het ambtenaren recht en het arbeidsrecht voor het bedrijfsleven. De overheid zou als grootste werkgever van Nederland zijn verantwoor­delijk­heid moeten nemen en die verschillen verkleinen. Dit wetsvoorstel maakt de kloof juist groter.

:: De VHS hoort graag uw mening

In het overleg dat we met de directie van de bedrijfsonderdelen gaan voeren willen we graag ook uw concrete bezwaren of voorbeelden kunnen noemen. Geef daarom, als u wilt, niet alleen uw mening, maar ook uw inzicht in of ervaring met deze materie.
Via uw mailprogramma:

NEE, ik ben het niet met de VHS eens, want ...

JA, ik ben het met de VHS eens, want ...

Of via de reactie pagina.

:: Dank voor uw reactie!